Thủ tướng Phạm Minh Chính hôm qua dự phiên bàn luận mở cấp cao trực tuyến với chủ đề "Tăng cường an ninh biển: Một lĩnh vực hợp tác quốc tế" theo lời mời của Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi, chủ toạ luân phiên Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc. Đây là lần trước nhất Hội đồng Bảo an (HĐBA) tổ chức một cuộc họp chính thức riêng về chủ đề an ninh biển, theo thông cáo của Bộ Ngoại giao.

Lãnh đạo cấp cao, đại diện các nước thành viên HĐBA và các tổ chức Liên Hợp Quốc đều thổ lộ quan ngại về những mối đe dọa ngày một gia tăng đối với an ninh, an toàn biển như khủng bố, cướp biển, tù hãm có tổ chức xuyên biên thuỳ, buôn bán ma túy, vũ khí trên biển, cho rằng cần tăng cường hiệp tác để ứng phó với các thách thức và đề cao tuân pháp luật quốc tế, nhất là Công ước Liên Hợp Quốc về Luật biển (UNCLOS) năm 1982.

Thủ tướng Phạm Minh Chính cho rằng thế giới đang phải đối mặt với những thách thức an ninh trên biển càng ngày càng phức tạp, những hành vi vi phạm luật pháp quốc tế trên biển, thậm chí đe dọa hoặc dùng vũ lực, làm ảnh hưởng đến hòa bình, hữu nghị, an ninh, an toàn, tự do hàng hải, giao thương cũng như những cầm cố chung xử lý thách thức an ninh biển.

Thủ tướng đã nêu ba đề xuất để ứng phó hiệu quả với các thách thức an ninh biển.

Thứ nhất, cần có nhận thức toàn diện và đầy đủ về tầm quan yếu của biển và những nguy cơ đe dọa an ninh biển, đề cao nghĩa vụ và quyết tâm chính trị, củng cố lòng tin, xây dựng cơ chế hợp tác chém đẹp, hiệu quả hơn nữa bảo đảm môi trường hòa bình, ổn định trên biển, khai phá vững bền nguồn lợi từ biển.

Thứ hai, an ninh biển là vấn đề toàn cầu nên cần có giải pháp toàn cầu, tiếp cận một cách toàn diện, tổng thể trên cơ sở hiệp tác hội thoại và pháp luật quốc tế, tăng cường cộng tác ở mọi cấp độ và khuôn khổ nhằm ứng phó hiệu quả với các thách thức an ninh biển.

Thủ tướng Phạm Minh Chính đề xuất thiết lập màng lưới các cơ chế, sáng kiến về an ninh biển khu vực do Liên Hợp Quốc điều phối để tăng cường san sẻ thông tin, kinh nghiệm, kết hợp hành động, kịp thời đối phó với các thách thức chung.

Việt Nam đánh giá cao vai trò và đang tích cực tham dự các sáng kiến, cơ chế hợp tác bản tính trong khuôn khổ ASEAN và giữa ASEAN với các nước đối tác về an ninh biển ở khu vực Biển Đông, giúp tạo diễn đàn đối thoại, xây dựng lòng tin, góp phần điều phối cộng tác về an ninh trên biển ở khu vực.

Thứ ba, chính sách, luật pháp và xử sự của các nhà nước cần tuân thủ luật pháp quốc tế, nhất là Hiến chương Liên Hợp Quốc và UNCLOS 1982, quý trọng quyền, lợi ích và hoạt động kinh tế hợp pháp của các quốc gia ven biển, giải quyết các tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, phù hợp với luật pháp quốc tế, tôn trọng các tiến trình ngoại giao và pháp lý, đảm bảo tự do, an toàn, an ninh hàng hải và hàng không, tránh có các hoạt động làm phức tạp tình hình, gây găng.

Nhân dịp này, Thủ tướng Phạm Minh Chính khẳng định Việt Nam kiên tâm cùng ASEAN và Trung Quốc thực hiện nghiêm chỉnh, đầy đủ và hiệu quả Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC), song song thương lượng xây dựng tiến tới đạt được bộ lề luật ứng xử ở Biển Đông (COC) bản tính, hiệu lực, và thích hợp với luật pháp quốc tế, đặc biệt là UNCLOS 1982.

HĐBA đã chuẩn y Tuyên bố Chủ tịch HĐBA với nội dung chính là kêu gọi tăng cường hợp tác quốc tế và khu vực nhằm đối phó với thách thức an ninh, an toàn biển, ghi nhận ý nghĩa và tầm quan trọng của UNCLOS 1982, khuyến khích liên hiệp Quốc và cộng đồng quốc tế tiếp tương trợ các nhà nước nâng cao năng lực và chia sẻ kinh nghiệm trong xử lý nguy cơ về an ninh biển.

Vũ Anh